Cách chăm sóc vết thương sau sinh mổ

Sau sinh mổ, cho dù ở bệnh viện hay về nhà, vết mổ vẫn cần được chăm sóc đặc biệt.

Vệ sinh vết mổ đúng cách

Hiện nay, vết mổ đẻ thường được các bác sỹ sản khoa khâu thẩm mỹ bằng chỉ tự tiêu hoặc chỉ rút sau 5-7 ngày.

Vệ sinh vết mổ như thế nào sẽ quyết định trực tiếp đến việc vết sẹo có nhanh liền hay không, có để lại sẹo lớn hay không.

Trong những ngày đầu tiên sau mổ đẻ, các mẹ sẽ được các nhân viên y tế chăm sóc và vệ sinh vết mổ đẻ để vết mổ tránh khỏi nhiễm trùng và biến chứng. Thời gian này, sản phụ cần giữ gìn vệ sinh cho vết mổ, không tự tháo băng, không làm ướt băng gạc...

Thời gian 48 tiếng sau mổ, nhân viên y tế sẽ tháo gỡ băng, vệ sinh và đánh giá vết mổ. Nếu vết mổ khô, không có biểu hiện sưng đau hay chảy dịch thì sẽ để hở hoàn toàn vết mổ không cần băng kín. Lúc này sản phụ cần chú ý không để da vùng vết mổ và xung quanh bị vấy bẩn. Sản phụ có thể tắm bằng nước sạch sau đó dùng gạc để thấm khô vùng vết mổ một cách nhẹ nhàng.

Bệnh nhân sẽ lưu viện 4-5 ngày sau mổ. Thời gian sau khi xuất viện về nhà, bệnh nhân có thể tắm bình thường bằng xà phòng tắm, sau đó dùng khăn sạch để thấm khô vùng vết mổ. Tránh sờ tay nhiều lần vào vết mổ, tránh gãi nếu da chỗ vết mổ có phản ứng ngứa.

Vận động điều độ

Hiện nay các sản phụ được khuyến cáo là nên vận động sớm sau mổ để tăng lưu thông toàn hoàn giúp vết mổ nhanh liền và chống dính ruột. Tại bệnh viện, sản phụ sẽ được hướng dẫn vận động từ từ tại giường trong ngày đầu sau mổ, sau đó ngồi dậy, ra khỏi giường khi ống sonde tiểu được rút để đi vào nhà vệ sinh. Qua ngày thứ 3, sản phụ sẽ tập vận động đi lại quanh phòng và sinh hoạt gần như bình thường.

Vận động sau mổ sẽ gặp phải tình trạng đau. Vì vậy phác đồ giảm đau sau mổ của các bác sỹ là rất quan trọng.

Hết thời gian hậu sản, từ 4 - 6 tuần, sản phụ hồi phục sức khỏe và tham gia các bài tập thể dục trở lại bình thường.

Đi khám nếu vết mổ có dấu hiệu bất thường

Rất nhiều trường hợp vết mổ bị cứng, ấn tay thấy đau. Tuy nhiên, mẹ không cần lo lắng, đó chỉ là do chỉ khâu chưa tiêu hết. Chỉ khi vết mổ có các dấu hiệu bất thường, các mẹ mới cần đi khám bác sĩ. Dưới đây là một số dấu hiệu cần lưu ý đối với vết mổ đẻ, sản phụ nếu gặp phải cần tới bệnh viện để được kiểm tra:

• Sản phụ bị đau bụng dữ dội, đi tiểu khó, cảm giác buốt, rát.
• Vết mổ bị sưng, vùng da xung quanh vết mổ bị đỏ.
• Sốt cao trên 38 độ C.
• Vết mổ có dịch và mủ, mùi hôi hoặc chảy máu.
• Âm đạo có dịch và có mùi lạ.

Nếu có một hay một vài các dấu hiệu như trên, sản phụ cần được bác sĩ kiểm tra. Vết mổ bị nhiễm trùng có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như bục vết mổ, nhiễm trùng máu hoặc gây hoại tử bên trong...

Thời gian này, các mẹ cũng lau người bằng nước ấm hoặc tắm thật nhanh, tránh việc ngâm cơ thể trong bồn tắm khiến vết mổ bị ướt.

Sau khi tắm xong, cần dùng bông sạch thấm vết mổ cho khô, để vết mổ hở không cần băng kín, luôn giữ cho vết mổ khô sạch, có thể vệ sinh thấm vết mổ bằng dung dịch betadin hoặc povidine 10% sẽ nhanh liền sẹo và tránh nhiễm trùng.

Sau sinh mổ cần kiêng những gì?

Vấn đề kiêng cữ sau sinh mổ là vô cùng cần thiết bởi nếu không kiêng mẹ sẽ có nguy cơ gặp phải nhiều biến chứng khiến vết mổ khó lành, thậm chí gây hại cho sức khỏe. Vì thế, mẹ có thể tham khảo những điều kiêng cữ sau sinh mổ dưới đây:

1. Nằm quá nhiều

Sau khi mổ thì nghỉ ngơi ở giường là cần thiết nhưng ngủ quá lâu lại không tốt vì nước ối sẽ bị tích tụ ở tử cung. Do đó, sau mổ các mẹ nên thực hiện các hoạt động chân tay nhẹ nhàng để lấy lại cảm giác.

Sau 24 giờ thì cố gắng xoay người, trở mình, tập ngồi dậy nhẹ nhàng để tăng cường sự hoạt động của ruột, dạ dày, điều tiết khí sớm. Làm cách này sẽ giúp giảm nguy cơ bị dính ruột cùng các tĩnh huyết mạch bị tắc dẫn đến các bộ vị tách mạch.

2. Ăn quá no

Trước khi vào phòng mổ, thông thường các mẹ sẽ được bác sĩ yêu cầu thụt để ruột sạch sẽ. Vì vậy, sau sinh các mẹ sẽ có cảm giác đói kinh khủng. Tuy nhiên, đừng vì vậy mà ăn quá no. Sau ca đẻ mổ, ruột bị động chạm, dạ dày bị ức chế, sự hoạt động của ruột giảm. Do đó, sau khi phẫu thuật mà mẹ ăn quá nhiều sẽ gây khó tiêu, tích tụ lâu dẫn đến táo bón, hình thành bệnh trĩ sau sinh. Đồng thời, tăng thêm khí trong ruột khiến bụng bị đầy hơi, không có lợi cho việc hồi phục sức khỏe.

Vì thế, sau sinh mổ trong 6 giờ thì không được ăn gì, khi ruột đã dần hồi phục chức năng mới nên ăn các loại cháo loãng trước, khi trung tiện được thì mới nên ăn cơm bình thường.

3. Kiêng làm việc sớm

Các mẹ sau sinh mổ nên tránh các hoạt động nặng và không được với cao, khiêng vác nặng. Đồng thời, các mẹ nên nhờ người thân trong gia đình làm việc nhà, bế con để có thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn.

4. Kiêng “yêu” sớm

Mẹ đẻ mổ nên kiêng hoàn toàn “chuyện ấy” trong khoảng 6 – 8 tuần. Đồng thời mẹ cũng nên tránh xúc động mạnh, ảnh hưởng đến tinh thần vì stress có thể gây nguy hại cho sức khỏe, gây thiếu sữa và dẫn đến bệnh trầm cảm.

5. Các thực phẩm nên kiêng

Các mẹ nên kiêng những thực phẩm dễ gây dị ứng sau sinh mổ

Sau sinh mổ, các mẹ cần kiêng các thức uống có chứa cồn như bia, rượu,…có tính kích thích như cà phê, trà,...và thức ăn có mùi vị quá nồng như hành, tỏi, ớt,…

Tránh những món ăn có tính hàn như cua, rau đay. Ngoài ra, sản phụ cũng không nên ăn quá sớm những thức ăn có mùi tanh như cá, ốc bởi chúng sẽ gây ức chế ngưng tụ máu, không có lợi cho việc đông máu sau khi mổ, khiến vết thương lâu lành.

Nên kiêng những thực phẩm dễ gây dị ứng sau sinh mổ 

Sau mổ, các mẹ cũng nên kiêng ăn rau muống, lòng trắng trứng gà, thịt gà, gạo nếp, gạo dẻo,…vì chúng là những thức ăn làm tăng quá trình tạo mủ viêm, gây ra sẹo lồi,…