Chăm sóc 24 tiếng sau sinh mổ

Sinh mổ là ca phẫu thuật lớn, vì vậy việc hồi phục sức khỏe sau sinh sẽ lâu hơn và mẹ còn dễ bị nhiễm trùng. Để hạn chế những rủi ro trên, chị em cần nhớ phải làm những việc dưới đây trong vòng 24 tiếng sau ca sinh mổ.

Sau phẫu thuật, sản phụ sẽ được đưa đến phòng hồi sức để được theo dõi trong vài giờ. Trừ các trường hợp nguy hiểm, em bé và bố sẽ được phép ở cùng mẹ. Khi đã được kiểm tra kỹ bởi các nhân viên y tế, bạn sẽ được chuyển qua phòng khác nơi có các bà mẹ và em bé khác.

Nếu bạn muốn cho con bú mẹ thì có thể cho bú ngay. Hãy nhờ các y tá đỡ dậy và giúp ngồi đúng tư thế để tránh tạo áp lực lên vết mổ. Trường hợp gặp khó khăn khi cho con bú, bạn có thể nhờ tới sự giúp đỡ của các chuyên viên tư vấn trong bệnh viện.

Nếu phẫu thuật sử dụng phương pháp gây mê toàn thân, bạn sẽ cảm thấy hơi choáng váng sau khi tỉnh lại. Do đó không nên bế em bé ngay. Điều này cũng có nghĩa là bạn sẽ không có cơ hội cho bé bú trong vài tiếng sau khi sinh.

Trong vòng 6 tiếng sau khi mổ, sản phụ không nên nằm gối, cũng không nên nằm nghiêng một bên, tránh hít thở khó khăn gây buồn nôn. Sau 6 tiếng, có thể dùng gối hoặc kê cao gối lên nằm, giúp cho sản dịch bài tiết ra ngoài.

Thường 12 tiếng sau sinh mổ, khi dây truyền tĩnh mạch đã được tháo ra thì bạn có thể bắt đầu ăn uống trở lại. Tuy vậy, bạn vẫn bị đầy hơi do hệ tiêu hóa giờ đây hoạt động có phần chậm lại. Cố gắng đứng dậy và đi dạo quanh phòng sẽ làm giảm hiện tượng này.

Sản phụ cũng có thể cảm giác buồn nôn trong vòng 48 giờ sau sinh mổ. Hoặc cũng có thể thấy ngứa râm ran toàn thân, đặc biệt khi thuốc mê vẫn còn nằm trong xương sống. Hãy nhờ các y sĩ kê các đơn thuốc phù hợp giảm bớt sự khó chịu.

Cũng như các bà mẹ mới sinh khác, sau khi sinh mổ, ngực bạn sẽ căng sữa, tâm trạng thay đổi và tiết dịch âm đạo. Bên cạnh đó, khi thuốc gây mê hết tác dụng, nhiều sản phụ sẽ cảm nhận sự đau đớn nơi vết mổ. Vì vậy, bạn có thể sử dụng các liều thuốc giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nếu bạn sử dụng phương pháp gây mê cột sống (khác với phương pháp gây mê thông thường), chất gây mê sẽ còn lưu lại trong vòng 12-24 giờ sau phẫu thuật. Có thể sử dụng thêm liều morphine giúp giảm đau tốt sau sinh. Hoặc bạn sẽ được tiêm chất mê có tác dụng giảm đau ngay lập tức. Thuốc sẽ được tiêm vào mỗi 3-4 giờ. Ngoài ra hiện nay còn có một loại máy truyền chất giảm đau vào tĩnh mạch rất hữu hiệu. Đừng lo lắng thuốc bị quá liều bởi máy đã kiểm soát lượng thuốc an toàn cho cơ thể bạn.

Nếu bạn vẫn cảm thấy đau đớn thì hãy nhờ y tá kê thêm thuốc. Đừng ráng chịu đựng vì bạn càng đợi lâu, sự đau đớn càng khó kiểm soát. Trường hợp y tá không thể giúp bạn giảm đau, hãy nhờ tới các bác sĩ sản khoa. Các cơn đau sẽ ảnh hưởng tới việc cho bé bú và trạng thái tâm lý của mẹ.

Trong vòng 24 tiếng sau sinh, bạn nên đứng dậy và đi lại quanh phòng. Sự di chuyển nhẹ nhàng sẽ giúp ích cho sự phục hồi và ngăn ngừa táo bón hay tránh cục máu đông trong cơ thể. Tuy nhiên không nên tự ra khỏi giường một mình. Chân của bạn có thể sẽ bị tê và không có cảm giác do tác dụng của chất gây mê. Hơn nữa, độ thăng bằng cơ thể vẫn bị ảnh hưởng làm bạn cảm thấy choáng váng. Cho đến khi đi lại được, bạn nên nhẹ nhàng mát xa chân và cử động các ngón chân, bàn chân để giúp máu lưu thông tốt.

Khi di chuyển sau sinh mổ, hãy lưu ý:

• Luôn nhờ chồng hoặc y tá giúp đỡ.
• Giữ cố định vết mổ bằng cách ôm nhẹ một cái gối trên vết mổ.
• Tránh gập người về phía trước. Nên đứng thẳng và đừng nhìn xuống dưới.
• Bám vào những đồ vật như cái ghế hay thành cửa sổ.

Trong vài ngày đầu sau phẫu thuật, bạn sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng để tránh nhiễm trùng nơi vết mổ. Các y tá cũng theo dõi chặt chẽ lượng nước bạn uống, hoạt động của bàng quang hay hệ tiêu hóa. Cứ mỗi vài giờ y tá sẽ kiểm tra các biểu hiện bên ngoài, bụng và âm đạo. Những ngày đầu sau sinh, bạn sẽ thấy ra dịch màu đỏ nhạt. Đây là hiện tượng bình thường vì đó là máu và các mô từ thành tử cung.

Vết mổ sẽ tê, hơi đau, sưng, và hơi thâm hơn vùng da xung quanh. Y sĩ sẽ kiểm tra vết mổ thường xuyên để đảm bảo không có biến chứng. Ngoài ra, bạn sẽ được hướng dẫn cách chăm sóc vết mổ, chẳng hạn như dùng tay hoặc gối đặt nhẹ lên vết mổ mỗi khi bạn ho, hắt hơi hay cười. Bạn sẽ được chỉ dẫn cách ho hay hít thở để mở rộng phổi và làm sạch bất kỳ chất lỏng nào đọng lại, đặc biệt khi bạn sử dụng phương pháp gây mê toàn thân. Nếu chất lỏng còn đọng lại trong phổi có thể dẫn đến viêm phổi.

Tiếp theo, cần giúp sản phụ lật người nhiều lần, tốt nhất cách 1 tiếng lật 1 lần, giúp nhu động đường ruột hoạt động, nhanh chóng khôi phục chức năng tiêu hóa, tránh bị dính ruột.

Cuối cùng, sau mổ 24 tiếng, cần rút ống dẫn tiểu, dìu sản phụ xuống giường đi bộ, đi vệ sinh. Nếu không thể đi tiểu được, cần kịp thời thông báo với bác sĩ để kiểm tra.