
Thiếu máu do thiếu sắt
Thiếu máu do thiếu sắt, nằm trong nhóm bệnh thiếu máu dinh dưỡng, là một bệnh lý rất thường gặp ở trẻ em, đặc biệt ở các nước kém và đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Mặc dù tần suất bệnh này ở nước ta hiện nay đã giảm so với trước đây nhờ sự phát triển của điều kiện kinh tế xã hội, tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ em vẫn khá...
Thiếu máu do thiếu sắt, nằm trong nhóm bệnh thiếu máu dinh dưỡng, là một bệnh lý rất thường gặp ở trẻ em, đặc biệt ở các nước kém và đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Mặc dù tần suất bệnh này ở nước ta hiện nay đã giảm so với trước đây nhờ sự phát triển của điều kiện kinh tế xã hội, tỷ lệ mắc bệnh ở trẻ em vẫn khá cao.
Sắt là một trong ba vi chất quan trọng trong cơ thể ngoài i-ốt, vitamin A và có vai trò quan trọng với nhiều chức năng sống của cơ thể. Sắt là thành phần cấu tạo nên hemoglobin để vận chuyển oxy từ phổi đến tất cả các cơ quan. Sắt tham gia vào quá trình tạo thành myoglobin - sắc tố hô hấp của cơ. Ngoài ra sắt cũng tham gia vào cấu tạo của nhiều enzyme hệ miễn dịch. Thiếu máu thiếu sắt ở trẻ em sẽ ảnh hưởng đến quá trình phát triển thể chất và tinh thần của trẻ sau này, đặc biệt có thể gây ra các rối loạn về tâm thần và vận động. Do vậy việc phát hiện và điều trị kịp thời có ý nghĩa quan trọng với sự phát triển của trẻ.
Nguyên nhân gây thiếu máu thiếu sắt ở trẻ
- Trẻ sau khi sinh được 4 tháng, nguyên tố sắt hấp thụ từ cơ thể mẹ dần tiêu hao hết, dẫn đến tình trạng hấp thụ không đủ sắt.
- Chế độ ăn thiếu sắt như thiếu sữa mẹ, uống sữa công thức không bổ sung sắt, cho ăn bột thiếu thức ăn nguồn gốc động vật.
- Với trẻ đẻ non, thiếu cân lúc đẻ và trẻ sinh đôi, lượng sắt dự trữ được cung cấp qua tuần hoàn rau thai ít nên cũng dễ thiếu sắt.
- Hấp thu sắt kém: trẻ bị tiêu chảy kéo dài, thiểu toan dạ dày, rối loạn hấp thu hoặc có dị dạng ở dạ dày ruột.
- Mất sắt mạn tính, gặp trong nhiễm giun móc, loét dạ dày - tá tràng, polyp ruột, chảy máu cam,...
Biểu hiện của chứng thiếu mắt thiếu sắt
Biểu hiện lâm sàng của thiếu máu thiếu sắt thường khó nhận biết. Hằng ngày bố mẹ cần chú ý quan sát, khi phát hiện da mặt trẻ vàng vọt, môi có màu nhợt nhạt, đồng thời quấy khóc, tinh thần uể oải, ăn uống không ngon thì nên cảnh giác với chứng thiếu máu do thiếu sắt.
Nếu thiếu máu nặng có thể biểu hiện hoa mắt chóng mặt, khó thở khi gắng sức (chạy nhảy, vận động mạnh), sút cân, rối loạn tiêu hóa, lách to nhẹ... Trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, chậm phát triển tâm thần vận động.
Điều trị thiếu máu do thiếu sắt
Mẹ không cần quá lo lắng vì bệnh thiếu máu do thiếu sắt chỉ cần kiên trì hấp thụ sắt thì một thời gian sau sẽ khỏi hoàn toàn. Với trẻ đang được nuôi bằng sữa mẹ, thì các mẹ cần chú ý ăn nhiều thực phẩm chứa sắt, như mộc nhĩ, rong biển, gan lợn, thịt nạc, trứng, các loại đậu,... đồng thời ăn thêm thực phẩm chứa vitamin C để tăng tỉ lệ hấp thu sắt.
Canh mộc nhĩ, món canh chứa sắt phụ nữ đang cho con bú nên ăn.Bổ sung cho trẻ uống các muối sắt, với nhiều loại hiện nay sẵn có (sắt sulfat, sắt gluconat). Với trẻ đã ăn dặm, cần phối hợp các thức ăn có nhiều sắt như rau xanh, nước hoa quả, đậu, trứng, thịt. Ngoài ra cần chữa các nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa và chảy máu mạn tính (như điều trị giun móc, điều trị loét dạ dày-tá tràng…).
Bổ sung sắt bằng thực phẩm hàng ngày.Quan trọng hơn, cần phòng bệnh thiếu máu thiếu sắt bắt đầu ngay từ khi trẻ ở thời kỳ bào thai (mẹ có chế độ ăn giàu sắt, uống viên sắt). Với trẻ đẻ non, trẻ sinh đôi, trẻ bị thiếu sữa mẹ nên dùng thức ăn có bổ sung sắt hoặc cho điều trị dự phòng sớm bằng chế phẩm sắt.